Eksperci są zgodni - bez zmniejszenia liczby nowych zakażeń, nie wygramy z wirusem HIV. Na szczęście coraz lepiej wiemy, jak tego dokonać. W tym roku mija 25 lat od początku epidemii AIDS. I choć doskonale wiadomo, jak zabezpieczać się przed wirusem HIV, liczba zakażeń wciąż dramatycznie rośnie - na całym świecie o ponad 4 mln rocznie. Pomóc może jedynie wprowadzenie nowych metod zapobiegawczych - przekonywali mówcy na kończącej się dziś XVI Międzynarodowej Konferencji na temat AIDS w Toronto w Kanadzie.
Na dwóch poprzednich konferencjach tematem numer jeden był dostęp do leków. Dziś widać, że same leki nie załatwią sprawy i ważna jest profilaktyka. Na każdą nowo leczoną osobę w biedniejszych krajach przypada bowiem aż dziesięcioro świeżo zakażonych.

Profilaktyka dla kobiet
Najgłośniej w Toronto było o nowej metodzie zapobiegawczej dla kobiet - tzw. mikrobicydach. Są to związki chemiczne dodane do żelu, którym kobieta może przed stosunkiem posmarować pochwę. Nie dopuszczają one do zakażenia wirusem.
Badania na zwierzętach dowodzą, że mikrobicydy są bardzo skuteczne. Spośród siedmiu samic makaków, które zabezpieczono żelem, nie zakaziła się żadna. W grupie niezabezpieczonej wirusa złapały wszystkie.
Jednak opracowanie dobrego środka dla kobiet wymaga wielu lat żmudnych badań. Spośród blisko 40 potencjalnie przydatnych mikrobicydów, pięć przechodzi dziś decydujące testy. Jest wśród nich m.in. preparat, który uszkadza otoczkę HIV, inny utrudniający wirusowi przyczepianie się do komórek ścian pochwy, a także żel utrzymujący kwasowość pochwy w obecności nasienia, czego HIV nie lubi.
Większość testów przeprowadza się w Afryce. Zgodziło się wziąć w nich udział ponad 25 tys. kobiet. Prace zakończą się między 2007 a 2009 r.
Dlaczego tak ważne jest znalezienie środka zapobiegawczego dla kobiet? Ponieważ to właśnie one stanowią coraz większy odsetek zakażonych - na całym świecie 46 proc., a w Afryce Subsaharyjskiej aż 57 proc. O ile mężczyźni mogą skorzystać z prezerwatywy, o tyle kobiety nie miały dotąd środka właściwego dla ich płci. Tymczasem wiele z nich - szczególnie w Afryce - zakaża się od męża, jedynego seksualnego partnera.
Inną bronią dla kobiet mogą stać się też kapturki czy krążki dopochwowe, używane od lat jako dość skuteczny środek antykoncepcyjny. Stanowiłyby one mechaniczną barierę niepozwalającą wirusowi HIV dostać się do szyjki macicy, gdzie zdaniem lekarzy dochodzi do większości zakażeń.

I dla mężczyzn
Nauka nie zapomina też o mężczyznach. Obok prezerwatyw ma dla nich całkiem prosty i wymagający jednorazowej interwencji pomysł - obrzezanie. W tych krajach afrykańskich, gdzie obrzezani są niemal wszyscy mężczyźni (np. w Mali czy Somalii), poziom zakażeń jest niski. Tam, gdzie obrzezanie stosuje się najrzadziej (np. w RPA, Botswanie), zakażeń jest najwięcej.
W ubiegłym roku opublikowano wyniki badania przeprowadzonego na ponad 3 tys. mężczyzn z RPA. Okazało się, że ci z nich, którzy zgodzili się na zabieg usunięcia napletka, zakażali się od partnerek o 60 proc. rzadziej niż mężczyźni nieobrzezani. Wyniki były na tyle przekonujące, że po 18 miesiącach badanie przerwano i pozostałym mężczyznom zaproponowano przeprowadzenie zabiegu.
Co ma obrzezanie do HIV? Po pierwsze, w skład napletka wchodzą tzw. komórki Langerhansa, które są wyjątkowo wrażliwe na atak wirusa. Po drugie, usunięcie napletka zmniejsza podatność na inne choroby przenoszone drogą płciową, a te ułatwiają zakażenie HIV.
Najpóźniej za dwa lata, jeśli wyniki kolejnych badań będą zgodne z oczekiwaniami, Światowa Organizacja Zdrowia prawdopodobnie oficjalnie uzna obrzezanie za jedną z broni przeciw HIV. - Już dziś w południowoafrykańskim Królestwie Suazi mężczyźni ustawiają się w kolejkach do zabiegu. Stało się to wręcz modne - mówił w Toronto dr Stephen Lewis, specjalny wysłannik ONZ ds. AIDS.

a mam szczera nadzieje,ze dozyje momentu, kiedy bedziemy mogli jasno powiedziec: mamy haka na tego wirusa